Rehberlik Nedir?

 “Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesi  ve tatminkâr uyumlar sağlamasında gerekli olan seçmeleri (tercihleri), yorumları,  plânlan yapmasına ve kararları vermesine yarayacak bilgi ve becerileri kazanması ve ulaştığı bu seçme ve kararları uygulaması için kişiye yapılan sistemli ve profesyonel  (uzmansal) yardımdır.

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA NEDİR?


Rehberlik ve psikolojik danışma; kendini, çevresindeki olanakları tanıması, gizilgüçlerini geliştirmesi, sorunlarını çözebilmesi ve kendini gerçekleştirmesi için kişiye, bu işi kendine meslek edinmiş olan uzmanlarca yapılan düzenli bir yardım sürecidir. Örgün eğitim kurumlarından bu anlayış doğrultusunda bir rehberlik ve psikolojik danışmanın uygulanması beklenmektedir.

Bu tanımın temel kavramları, “kişi, kendini tanıma, çevresel olanakları tanıma, yardım ve süreç” olarak belirmektedir.
Buradaki kişi sözü ile, okulda bulunan tüm öğrenciler dile getirilmektedir.
Kendini tanıma
sözü, kişinin genel ve özel yeteneklerini, ilgilerini, tutum ve davranışlarını, güçlü ya da zayıf yanlarını bilmesini anlatmaktadır.
Çevresel olanakları tanıma, içinde yaşanılan ortamın, gelişimi sağlayıcı ya da engelleyici özelliklerini bilmek demektir.
Yardım sözünden, kişinin değişik seçenekleri görebilmesi, bunlardan kendisine en uygun olanını seçebilmesi, yapılacak işlemleri belirleme kararını verebilmesi amacıyla onu bilgilendirme, dışsal baskıların ve iç çatışmalarının bilincine vardırma anlaşılmalıdır. Bu sözden, kişiye yol gösterme, öğüt verme, kişi adına karar verme, onun sorununu çözme anlamı çıkarılmamalıdır.
Süreç,
rehberliğin, kişiye arada bir, rast geldikçe yapılan bir yardım olmadığını; yaşamının her evresinde karşılaşabileceği karar verme durumlarında ona verilebilecek bir hizmet olduğunu belirtmektedir.

Neden Rehberlik

Geçmişten çok geleceğe dönük olmak...
Değişmeye ve yeni yaşantılara açık olmak...
Değişen dünyaya ayak uydurmak...
Kendim ve başkaları hakkında iyi düşüncelere sahip olmak...
Yeteneklerimin ve ilgilerimin farkına varmak...
Yeteneklerime ve ilgime uygun mesleği seçmek...
Problemlerimi sağlıklı bir şekilde çözümlemek...
Zamanımı en iyi şekilde kullanmak...
Başarılı olmak...
Geleceğim hakkında gerçekçi kararlar almak...
Kısacası...


KENDİMİN FARKINA VARARAK
KENDİMİ GERÇEKLEŞTİRMEK İÇİN
REHBERLİK


REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANIN AMAÇLARI

Rehberlik ve psikolojik danışmanın amacı; bireyin, kendini tanımasını ve kendi güçlerine güvenmesini sağlayarak, kişisel ve toplumsal gelişimine yardımcı olmaktır.

Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinden yararlanan bireyin, şunları başarabilecek düzeye ulaşması beklenmektedir:
1. Kendi yetenek ve ilgilerini, eğitim olanaklarını, içinde yaşamakta olduğu toplumun beklentilerini ve meslekleri tanımış olmalıdır.
2. Özyapısından gelen ya da doğal ve toplumsal çevresinin etkileri sonucu ortaya çıkan sorunlarını görebilmeli ve bunları çözebilmelidir. Bedensel, bilişsel, toplumsal ve duygusal sorunlarının olası çözüm yollarını inceleyerek, bu çözüm yollarından kendine en uygun olanını, kendi özgür istenciyle (iradesiyle) seçebilmelidir. Sorunlarının çözümünü planlayabilmeli ve bu plan doğrultusunda, beklenen eylemleri gerçekleştirip gerekli uyumu gösterebilmelidir.
3. Başkalarıyla iyi ilişkiler kurabilmelidir. Yaşama karşı olumlu bir tutum göstermelidir.
4. Boş zamanlarını en uygun biçimde kullanabilmelidir. Bunun için gerekli anlayış ve görüşü edinmiş olmalıdır.
Görüldüğü gibi rehberlik ve psikolojik danışma; eğitimin amaçladığı, kişinin bir bütün olarak gelişmesine, kendini gerçekleştirmesine yardım eden bir hizmettir.

EĞİTİMDE REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİNİN GEREĞİ

1- Çağımızdaki hızlı gelişmeler toplum içinde ve toplumlar arasında etkileşimi yoğunlaştırmış, insanlar birbirinden farklı değer ve anlayışlarla karşı karşıya kalmış, bireylerin kendi gelişimlerine ve gereksinimlerine en uygun durumları ve olanakları tanımaları zorlaşmıştır.
2- Bütün çağdaş toplumlarda olduğu gibi bireylerin seçebileceği iş ve meslekler çok artmış, bireylerin kendilerine en uygun iş veya mesleği seçmeleri önemli ölçüde zorlaşmıştır.
3- Yeni gelişmeler ve toplum değişmelerine uygun olarak, eğitimde de eğitim ve okul programları, öğrencilerin gereksinimlerini karşılamak üzere her geçen gün daha da çeşitlendirilmiş; öğrencilerin bu programları iyi tanıyarak kendilerini gerçekleştirmelerine uygun bir öğrenim programı yapmaları, kendilerine uygun ders, kurs, bölüm programı, eğitici çalışma ve bir üst okul seçmeleri giderek zorlaşmıştır.
4- Okullardaki öğrenci kalabalıklığı şartlarına karşı, eğitimi, bireye yönelik gereksinimlere uygun bir bir yaklaşım içinde sürdürebilmek için öğrencilerin türlü özellikleri ile tanınmaları daha da önem kazanmıştır.
5- Gittikçe artan sanayileşme ve modernleşme, aile içindeki ilişkileri geniş ölçüde etkilemiş; genç ve yetişkin kuşak arasında ciddi uyumsuzluklar ve çatışmalar ortaya çıkmıştır.
6- Kuşaklar arası çatışmalar sonucundaki uyumsuzluklar, toplumumuzda ve eğitimimizde kişiler arası ilişkilerin sevgi, saygı ve güvene yönelik ilke ve anlayışlara göre düzenlenmesinin kaçınılmaz olduğunu göstermektedir. Böylece bireylerimizi kendilerine ve başkalarına saygılı, hoşgörülü, kişiler arası ilişkilerde anlayışlı bir tutumu bulunan insanlar olarak yetiştirmemizin önemi her zamankinden daha çok belirginlik kazanmıştır.

Yukarda özetlenen bu ve benzeri durumlardan dolayı çağdaş eğitim uygulamalarında olduğu gibi rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri Türk Milli Eğitiminin içinde onun ayrılmaz ve tamamlayıcı bir yanı olarak yer almıştır.

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANIN İLKELERİ

Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri, belli ilkeler ışığında yürütüldüğünde amacına ulaşabilmektedir. Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin verilişi sırasında göz önünde tutulması gereken ilkeler şunlardır:

1- Rehberlik ve psikolojik danışma, demokratik toplum değerlerine ve bireysel gereksinimlere dayanmalıdır.
2- Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri, yararlanmak isteyen her bireye sunulmalıdır.
3- Rehberlik ve psikolojik danışmada bireye, saygın bir varlık olarak bakılmalıdır.
4- Rehberlik ve psikolojik danışmada bireye, kendisi için seçimler yapma ve kararlar verme özgürlüğü tanınmalıdır.
5- Rehberlik ve psikolojik danışma, sürekli yararlanılabilecek bir hizmet olarak uygulanmalı.
6- Rehberlik ve psikolojik danışma, gizlilik temeline dayanmalıdır.
7- Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri, beklenen yararı ancak öğrenci odaklı eğitim sisteminde sağlayabilmektedir. O nedenle, öğrenci odaklı eğitim sistemi egemen kılınmalıdır.
8- Rehberlik ve psikolojik danışma, öğrencilerle ilgili olanların işbirliğiyle yürütülmelidir.
9- Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinde, bireysel ayrılıklar göz önünde tutulmalıdır.
10- Rehberlik ve psikolojik danışma ile birey; bedensel, zihinsel, toplumsal ve duygusal yönden, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bütünüyle geliştirilmeye çalışılmalıdır.
11- Rehberlik ve psikolojik danışma, eğitimin ayrılmaz bir parçası olarak uygulanmalıdır.
12- Rehberlik ve psikolojik danışma, her okulun kendi amaç, gereksinimi ve olanaklarına uygun biçimde uygulanmalıdır.
13- Rehberlik ve psikolojik danışma; örgütlü, planlı bir biçimde ve profesyonel bir hizmet olarak verilmelidir.



 
 
 
Kaynaklar...:
 
1. http://yayim.meb.gov.tr/danismanlik.pdf
2. http://www.eskisehirram.gov.tr/