KİTAP OKUMAK
Kitap Okuma ve Araştırma Alışkanlığı Kazandırmak (4)


7. Bazı öğrencilerin okumada gösterdikleri kusurlar, göz kusurlarından kaynaklanabilir. Öğretmen farkına vardığında öğrencinin doktora gönderilmesi, gerekli tedavinin yapılması ve gözlük taktırılması hususunda gerekeni yapmalıdır.
8. Kelime hazinesindeki yetersizlik, okuma kusurlarının en önemli sebeplerinden biridir. Bunun için kelime hazinesini geliştirici, zenginleştirici faaliyetlere yer verilmelidir. Kelime hazinesini geliştirmek için devamlı ve etkili okuma gerekmektedir. Bu tür okuma, öğrencilerin okumayı öğrenmelerinde, öğretmen tarafından okuma seviyelerinin tanınmasında, dinleme alışkanlığının onlara kazandırılmasında önemli bir yer tutar.
Sesli okuma çalışmalarına ilköğretimin ikinci kademesinde ve ortaöğretimde önem verilmelidir. İlköğretimin ikinci kademesinin ilk yıllarında üçte bir oranında sesli okumaya yer verilmesi, ikinci ve üçüncü sınıflarında ise bu oran gittikçe azaltılmalıdır.
Sesli okuma, sessiz okumaya nazaran kısa parçaların öğrenilmesinde hem göze hem de kulağa hitap ettiği için daha çok yararlıdır.
Sesli okuma çalışmalarında uyulması gerekli kuralları şu şekilde sıralamak mümkündür:
Sınıfa işlenilmek üzere getirilen her metin mutlaka öğretmen tarafından örnek olarak okunmalıdır. Metnin bütünlüğü bozulmadan, sınıftaki iyi okuyan öğrencilerden birine bir kere metin sesli olarak okutulmalı ancak, metin çok uzun ise öğrencinin yorulabileceğini hesaba katılıp bütünlük ilkesi dikkate alınarak, ikinci bir iyi okuyan öğrenciye metnin belirli bir bölümünden itibaren okutulabilir. Bu konuda, her derste hep aynı öğrenciye örnek okutmayı yaptırmamaya, diğer iyi okuyan öğrencilere de okutmaya dikkat edilmelidir.
Sınıftaki diğer öğrencilere metnin bütünlüğüne dikkat edilmeden, ancak metni anlamının bölünmemesine de dikkat edilerek, metin birkaç kere okutulmalıdır. Üst sınıflarda metnin, özellikle kısa metinlerin, ana hatlarıyla anlaşılması için bir okuma yeterli olmamaktadır. Bu bakımdan inceleme sırasında yer yer okunabileceği için bir okumayla yetinilebilir. Sesli okuma sırasında öğrencilerden önlerindeki kitapları kapatmaları istenebilir. Ancak görsel tip denilen öğrencilerin kitaplarını açıp okunanı takip etmelerine izin verilebilir.

Sesli okumada her şeyden önce kelimelerin kusursuz, doğru, doğal, kültür dilimize uygun bir şekilde söylenmesine, konuşur gibi okunulmasına, bunun anlayarak okumanın normal bir sonucu olduğuna, lüzumsuz işaret ve hareket, elle, kalemle işaret etme, vücudu ve başı sallama vs. yapmadan okumaya, vurgulara, duraklara, vurgulama ve duraklamaya, tonlamaya dikkat ederek okumaya özen gösterilmelidir.

Sesin mânâya, açıklanan fikir ya da olayın özelliklerine, temel duyguya göre ayarlanmasına ve bu suretle mânânın dinleyicilere sezdirilmesine, edebî değeri olan bir metni, bir topluluğa zevkle dinletecek şekilde sesli olarak okumaya, bu suretle öğrencilere artistik okuma alışkanlığı kazandırmaya, önceden kazanılmış süratli, doğru, anlamlı okuma maharetinin öğrencilerde her sınıf seviyesine göre genişletilmesine, organik sebeplerden ve mahâlli ağızlardan ileri gelen telaffuz yanlışlıklarının anında müdahâle edilerek fakat öğrenciyi kırmadan düzeltilmesine, bu hususta koro çalışmalarına ve ezber çalışmalarına özellikle yer verilmesine dikkat edilmelidir.

Sessiz Okuma Çalışmaları: Sessiz okuma, göz okuması olup hayatta en çok rastlanan bir okuma çeşididir. Öğrencinin kendi kendine okuyup öğrenmesinde, zamanını ve gününü en ekonomik şekilde kullanmasında çok büyük faydası vardır. Sessiz okuma, sesli okumaya nazaran ayrıca, her yerde her zaman başvurulabilen bir okuma çeşididir.

Sessiz okuma çalışmalarına derslerde yer verilerek öğrencilerin okuma hızları ve anlama güçleri kontrol edilebilir. Bu çeşit okumadan sonra öğrencilere sorular yöneltilerek anlama güçleri anlaşılabilir.

Sessiz okuma çalışmalarında öğrencilerin mırıldanmalarına, dudak, gövde, baş hareketleri yapmalarına, yazıyı parmak ya da kalemle takip etmeleri engellenmelidir. Öğrencilerin sessiz okuma hızlarını ve anlama güçlerini geliştirmek için onları ev okumalarına, yani bazı kaynaklarda “özgün okuma” diye anılan ev ya da boş zamanları değerlendirme okumalarına sevk etmek gerekir."(6)

"American Library Association [ALA] (1978, s. 3)’nın bu konuda önerdiği sıklıklardan yararlanarak sözü edilen alışkanlıklar için bu çalışmada şu düzeyler belirlenmiştir:

Zayıf alışkanlık: Yılda 1-5 kitap okuma
Yılda 1-5 kez kütüphaneye gitme

Orta düzey alışkanlık: Yılda 6-11 kitap okuma
Yılda 6-11 kez kütüphaneye gitme

Güçlü alışkanlık: Yılda 12 kitap ve daha fazla okuma
Yılda 12 kez ve daha fazla kütüphaneye gitme".(7)

"Okuma alışkanlığının çocuk için bireysel yararlarını sıralayacak olursak, okuma alışkanlığı çocuğun;
• zihinsel gelşimine doğrudan katkıda bulunur;
• anadilini doğru ve yeterli bir biçimde kullanmasını sağlar;
• kelime dağarcığının zenginleşmesine doğrudan yardım eder;
• sağlıklı ve güçlü bir kişilik geliştirmesine katkıda bulunur;
• iletişim becerisinin güçlenmesine yardımcı olur;
• eğitim ve öğretim başarısını artırır...


Devamı ....>>>