KİTAP OKUMAK
Kitap Okuma ve Araştırma Alışkanlığı Kazandırmak (5)

Ayrıca, belirtecek olursak, çocuklar şu nedenlerle kitap okuyabilirler;

• Hoşlandıkları için,
• Boş zamanlarını değerlendirmek ve eğlenmek için,
• Eğitim başarılarını artırmak için,
• Okuyan kişilere özendikleri ve onlara benzemek için,
• Anne, baba ve/veya öğretmenleri istediği için,
• Toplum ve arkadaş grubu içinde farklı bir statü ve kimlik kazanmak için." (7)

Bu kapsamda;

1. Ailelerle yapılacak çalışmalar

a) Küçük yaşlarda, çocuğa özel zaman ayırarak, onun ilgi düzeyi ve yaşına uygun öykü, masal kitaplarını okuyarak temeller atılabilir.
b) Kitap okuma konusunda çocuklara baskı yapılmamalı.
c) Anne-baba evde kitap okumalı ve çocuklar bunu görmeli.
d) Evde hem aile fertlerinin hem de çocukların ulaşabileceği bir yere farklı türde kitapları içeren bir kitap köşesi oluşturulabilir. Eğer evde sürekli televizyon seyredilip hiç kitap okunmuyorsa çocukların da kitap okumasını beklemek gerçekçi olmaz.
e) Kitaplar çocukların ilgi alanlarına göre ve çocukla birlikte seçilmelidir.
f) Anne babalar, çocukla birlikte alışverişe veya gezmeye gittiklerinde, bir kitapçıya ya da kitap-dergi reyonuna uğramayı ihmal etmemelidirler.
g) Anne babaların ödül listesinde mutlaka kitap olmalıdır. Çocuğu sürekli okuması yönünde uyarmak yerine, kitap okuduğunda onu destekleyerek motive etmek daha doğru olur.
h) Yaşına uygun bir dergiye abone olması ya da düzenli bir şekilde takip etmesi için yol gösterilebilir.
i) Ebeveynler ailece belli zamanlarda, belli bir sürenin okumaya ayrılmasını sağlayabilirler.
j) Ebeveynler çocuklarının okudukları kitapların içeriklerini çocukları ile paylaşabilir, konuşabilirler.
k) Ebeveynler, çocuklarını verdikleri harçlıkların bir kısmını kitap almak için harcaması konusunda eğitebilirler. Kişisel harcamaların bir bölümünün kültürel harcamalara ayrılması alışkanlığı yönünde çağdaş bir davranış kazandırılmasına özen gösterilir.

2. Okul içerisinde yapılacak çalışmalar

a) Sınıf ve şube rehber öğretmenleri ile işbirliği
1. İlk öğretimin ilk sınıflarında sınıf kitaplıkları oluştururlar. Sınıf panosunda öncelikli okunması gereken kitaplar sergiler ve öğrencilerin kitapla iç içe olmalarını sağlarlar.
2. Sınıf öğretmenleri imkan varsa okul kütüphanesinde, yoksa sınıf içinde serbest okuma saatleri düzenleyerek, çocukların kendi seçtiği kaynakları okuması için ortam hazırlarlar.
3. Okumanın önemi konusunda konferans, sunu vb. çalışmalarla okumanın sosyal, bireysel, psikolojik vb. önemi anlatılır.

b) Tüm öğretmelerle işbirliği

1. Öğrencilerin sırf roman hikaye türü kitaplar değil, biyografi, gezi, hatıra, kişisel gelişim, araştırma vb. kitaplara da yönelmesini sağlarlar.
2. Her sınavda yazarların biyografisi hakkında en az bir sorunun sorulması uygun olur.
3. Boş geçen derslerin okuma saatlerine dönüştürülmelidir.
4. Öğrencilere zaman yönetimi ve boş zaman etkinlikleri konusunda bilgi vermek…
5. Okuma alışkanlığını ve sevgisini öğrencilere kazandırmanın baş şartlarından birisi de bizzat tek tek öğretmenlerin okumayı sevmeleri, okuma alışkanlığına sahip olmalarıdır. Okumayan bir öğretmen öğrencilerine okumayı sevdiremez. Bu nedenlerle öğretmenlerin kitap okuduklarını öğrencilere göstermek vb. etkinlikler yararlı olabilir.
6. Öğrencilerin sadece okuma değil, aynı zamanda yazma yeteneklerini geliştirici yöntemler uygulanıyor. Bu amaçla okul dergisi yayınlanıyor. İlkokul öğrencilerinin şiir, kısa öykü yazmaları; resim çizmeleri teşvik ediliyor.

c) Okul yönetimiyle yapılacak çalışmalar

• Okul kütüphanesini geliştirmek, kitap, bilgisayar ve ilgili kaynakları arttırmak ve okul kütüphanesinin sağlıklı işleyebilmesi için tedbirler almak, görevli temini yoluna gitmek.Kütüphanede görev yapacak kişinin çocuk gelişimi ve çocuk kütüphaneciliği konusunda bilgi sahibi olmasında yarar vardır. Böylelikle çalışmalar daha işlevsel hâle dönüşebilecektir.
• Okulda öğrenci kitap okuma, araştırma bilgileri vb. öğrenci çalışmaları kütüphane çalışmaları kapsamında birleştirilerek, ilköğretim 9 yıllık öğrenci kitap okuma ve araştırma çalışmaları izlenmelidir. Bu kapsamda her öğrencini okula kayıt yaptırdığı ilk günle birlikte ilgili dosya (bölüm) oluşturulur ve çalışmalar hakkında bilgilendirilir ve yönlendirilerek konunu önemi ve önceliği anlatılır.
• Hızlı okuma programları düzenlenmesi konusunda çalışmalar, çeşitli kuruluş veya kişilerle işbirliği yapılması. Bu konuda bilişim laboratuarından, kütüphaneden yararlanılması.
• Öğrencileri okul kütüphanesini kullanmaları için yönlendirilebilir ve birlikte çevre kütüphanelere geziler düzenleyerek çocuklara kütüphane kullanma alışkanlığı kazandırırlar.
• Yaratıcı okuma projesinden yararlanılabilir.
• Öğrencilerin araştırma becerisi kazanmaları için okul kütüphanesinin veya medya merkezinin, gereksinimleri karşılayacak büyüklükte olması ve yeni yayınlar ile zenginleştirilmesi gerekmektedir. Kitap toplama kampanyaları düzenlenerek, çeşitli kaynaklardan kitap, kaset, film ve slaytlar sağlanarak okulun kütüphanesi veya medya merkezi zenginleştirilebilir. Kütüphanenin etkin kullanımını sağlamak için zaman zaman seminerler düzenlenmelidir.
• Başka meslek guruplarında çalışan insanları okullara davet etmek suretiyle okuma faaliyetlerine dahil etmek,
• Okullarda kitap tanıtım stantlarının kurulmasını desteklemek,
• Çeşitlendirilmiş Ödül Sistemleri
• Rehberlik Bürosunun ve rehberlik toplantılarının bir konusun mutlaka (öğrenci ve velilerine)okuma ve araştırma davranışının öneminin anlatılmasının sağlanması
• Proje ekibi olarak okulda projenin ne kadar desteklendiğini görme amacıyle Denetim ve işbirliği ve danışma süreci oluşturmak,
• Okulda bayrak törenlerinde en fazla kitap okuyan öğrencinin okuduğu kitabı tanıtması,
• Projeyi sürekli güncel tutacak afiş vb. sözlerin okulda sunulması
• Camide öğrenci velilerine (cemata) ilgili okuma ve araştırma süreci ile ilgili bilgi sunulmasının sağlanması.
• Yazma kültürünü yaygınlaştırmak.(Bu yazma kültürü şiir, makale ve denemelerle başlatılmalıdır.)
• İlimizdeki kitap yazarlarını desteklemek, yazarlarımızın kitaplarının baskı ve tanıtımını desteklemek, yayımlanan kitapların okul içerisinde belli yerlerinde stantlarda sergilenmesine yardımcı olmak,
• Atatürk’ün kitap sevgisi ve başarısı ile ilişkisini anlatmak
• Çeşitli yayınlarla ve Internet ortamı ile güncel, bilimsel olayları takip etmelerini, ilgilerini çekmeyi sağlamak ve araştırma-öğrenme alışkanlıklarını geliştirebilmek.
• Bilimsel akademik değeri olan dergi, makale v.b. yayınlara ulaşmada internet ortamından faydalanarak indirilen yayınların panolarda sergilenmesi sağlanacak,
• Her türlü toplantı, tören v.b. faaliyetlerde öğrenciler ve katılımcılar proje ile ilgili bilgilendirilecek.
• Kitabın, içeriğinin dışında, fiziksel görünümü de önem taşımaktadır. Eski ve yıpranmış kitaplar onarılmalı ve ciltlenmelidir. Bu konuda çocuklardan destek istenebilir.