Ağaç İşleri Birleştirme Yöntemleri


Ağaç İşleri Birleştime Yöntemleriyle ilgili Tanımlar

Ağaç İşleri birleştirme yöntemlerinde çeşitli terimler kullanılır ve bu terimleri öğrenmek, uygulamaların başarılı şekilde uygulanmasını sağlayacaktır.

Birleştirme ... : Ağaç işlerinde iki yada daha çok parçanının bir bütün durumuna getirilmesi için yapılan işlemlere birleştirme denir.
Cumba .... : Uzunluk ekseni doğrultusunda dar iki yüzeye cumba (yan) denir. İki cumba arasında kalan geniş yüzeylere yüz denir.



Makta ..... : Ağaç elyafının (boy yönünde) dikine kesilmiş iki uçtaki yüzeylere makta (alın) denir.


















Kavela .... :
Ağaç çiviye kavela denir. Silindirik olup gürgen gibi sert ağaçtan yapılır. 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14 mm. çaplarında imal edilirler.



Kiniş ....... : Ağaç parçalarının birleştirilmesi için cumba yüzeyinin her iki kenarına 1/3 oranında dişi kanallarınaçılması ile bulunur. Kiniş, doğrama işlerinde, her türlü parke döşemelerinde kullanılan bir birleşitmre şeklidir.
Yuva ........: Kavela gibi bağlantı parçalarını yerleştirmek için açılan deliklere yuva denir.
Yanak .... : Bir ağaç parçası yüzüne yanak denir.
Kenar .... : Ağaç malzemenin önyüzü ile arka yüzü ve maktaların birleştiği dik açılı kısımlardır.
Pah ........ : Ağaç malzemenin birbirine dik olan keskin köşelerinin belirli bir açıyla kırılmasına pah denir.
Pah, genellikle bir üst tablanın, rafın ve mobilyanın ön cumbasına göze hoş ve zarif görünmesi nedeniyle kırılır. Ayrıca keskin yüeyler ve köşeler, çabuk ezilir ve çocuklar için tehlikelidir. Pah, en çok resim çerçevesi ve benzer çerçevelerin dış ve iç kenarlarına uygulanır.



Zivana .... :
İki ağaç malzemenin erkek parçasının maktasına, kalınlığının 1/3'ü kalacak şekilde düşürülür. Dişi parçaya ise erkek parçayla birleşecek şekilde kanal açılır. Bu tür birleştirmelere de zivana birleştirme denir.



Havşa .... : kavelalı en birleştirme de kavela yuvası kenarının kırılmasına da havşa denir. Tutkalın ve küçük taneciklerin etkisiyle oluşan olumsuzlukları gidermek amacıyla yapılır.
Perdah.. : Ağaç yüzeyinin perdah rendesi,sistre ve zımpara ile temizleme işlemine perdah denir. Ayrıca, cilalanacak yüzeylerin önceden kabartılma işlemi de perdahlama sayılmaktadır.



Kanal .... : Ağaç malzemenin yüz, cumba ve makta kısmlarına kinişlerin derinlik, genişlik ve uzunluklarına uygun olarak açılan oyuklara kanal denir. Kanal ağaç malzemeye daire testere, freze ve el testeresi ile açılabilir.

Birleştirme Çeşitleri

Kavelalı En Birleştirme



Ağaç melzemenin cumbaları istenilen sayıda, aralıkta, çapta, derinlikte karşılıklı olarak matkapla delinir. Bir sıraya kavelalar oturtulur ve boyları istenilen ölçüde, hep bir boyda kesilir. Diğer cumbadaki deliklere kavelalı cumba birbirlerini karşılayacak şekilde birleştirilir. Bu birleştirmeye kavelalı en birleştirme denir.

Düz Birletirme


Parçaların birinin (başının veya cumbasının) diğerinin cumbasına, başına ya da yüzüne düz olarak getirip, tutkal, çivi, vida, bağlamak lambası, köşe takozu veya diğer bağlama araçları ile tespit ederek yapılan birleştirme çeşidir.

Çıtalı Birleştirme

Çıta dar ve ince bir ağaç parçasıdır. Kiniş ya da uygun ölçüdeki yuvalara lif yönü, birleşme yüzeylerine dik gelecek şekilde yerleştirilir. Böylece dönme ya da bükülmeye karşı dayanıklılığı arttırarak brileştirmeyi sağlamlaştırır.


Gönyeburun Birleştirme




Gönyeburun birleştirme, düz bir birleştirmedir. Aynı genişlikte iki parça, aynı açıda (90 dereceden küçük) kesilirler ve genellikle tutkallanarak, çivi çakılarak, köşebent, çıta ya da kavela ile birleştirilerek sağlamlaştırırlar.

Pahlı Boy Birleştirme



Pahlı boy birleştirme, parça boylarının uzatılmasında kullanılır. Aynı genişlik ve kalınlıktaki iki parça, birleşme yerinde en çok taşıma yüzeyinin sağlanmsı için dar bir açı altında (15 dereceye kadar) kesilip alıştırılırlar.

Kertmeli Birleştirme



Genellikle kalınlık v egenişlikleri eşit olan iki parça; boy uzatma ya da yön değiştirme amaçları ile düz birleştirmenin değişik bir şekli ile birleştirilirler. Her iki parça yarı yarıya kertilip birbirine oturtulunca, bir parça kalınlığı meydana gelir. Kertmeli istavroz birleştirmede, iki parça birbirine geçer.

Krılangıç Kuyruğu Açık Diş Geçme

Bu birleştirmede dişler bundan önceki birleştirmelerden farklı olarak parçalardan birinin iç yüzüne çizilir. Ayrıca kenarlardaki yarım dişlerle birer atlayarak diğer diler boşaltılır. Ayrıca kenarlardaki yarım dişiler marla edilir. Diş çizimleri aşağıdaki örnekteki gibi çizilir.



Diş yapabilmek için, birleştirilecek iki parçadan birinin maktasına kareler çizilir. Sonra yine iç yüzeyden ve bir kenardan başlayarak 1,5 kare alınır. Bundan sonra diş dipleri 3 kare, 2 kare olmak üzere bütün genişlik işaretlenerek markalama tamamlanır. Parça mengeeneye dik olarak bağlanır. El tesetresi veya sigaça testeresi ile erkek dişler dişi parçanın kalınlık ölçü çizgisine kadar dik kesilir. Daha sonra parça mengeneden sökülerek tezgah yüzeyine işkence ile yatay olarak bağlanır. Daha sonra X işaretli bölümler iskarpela ile boşaltılır.











Kaynaklar ......... :
1. K. İNAL, C. CESUR, H. KESKİN, K. TOPAKTAŞ. İş ve Teknik Eğitimi Paket Üniteler Ders Kitabı. Ankara Gündoğu Yayınları ... 1994. s. 159-169
2. İ. COŞKUN, İ. KÖSEOĞLU. İş ve Teknik Eğitimi Paket Üniteler Ders Kitabı. Ankara. Üner Yayınları.. s. 11-21
3. Ö. T. ATAK, İş ve Teknik Eğitimi Paket Üniteler Ders Kitabı. Ankara. Ankara. Koza Eğitim Yayıncılıkı.. s. 128-38
4. İ. ERTÜRK, C. ERGELEN, Ş. ZEYREK, N. TAŞ . . İş ve Teknik Eğitimi Paket Üniteler Ders Kitabı. Bilgi-Tek Yayıncılık ... 1994. s. 138-144
5. M. İLERİ, E. MENGÜ, M. METE, S. AKTEPE, İ. MERMEROĞLU. İş ve Teknik Eğitimi Paket Üniteler Ders Kitabı. Ankara. Özyurt Yayıncılık ... 1993. s. 169-173